BIAHMAITHI

         Rev. Philip Hrengling nih Hlabu Tuanbia Vol. 2 nak a kan chuahpiak than khawh  caah ka lawmh hringhran. Pathian zong ka thangthat. Zaran caah cauk tial chim lo capar tial hmanh a fawi lo. Zeicah tiah caan tampi pek a hau. Tialmi konglam ah lungthin dihlak bungh dih a hau. Cun lungsau le teirial zong a hau rih fawn.

            A.W. Tozer nih, “Hla hi Baibal changtu thlarau lei thannak caah hawi tha bik a si,” tiah a ti.  Martin Luther zong nih, “Pathian bia (Baibal) dah ti lo cun Hla hi a sangbik ah chiah a phu hrimhrim,” tiah a ti bal ve. Amah zong nih hla tampi a tial. Cu caah kum zabu 16 lio i Martin Luther cungah a tha in a hmu lomi R.C. siangbawi pakhat nih, “Martin Luther nih hin a phungchimmi sermon dihlak nak in a hla in thlarau a hrawh deuh hna,” tiah a rak ti. Hla hi Pathian bia tluk dengmang in hmual a ngei ti cu kan al kho lai lo.

            Athangchomi ram ahcun hlasatu nak in hla tialtu hi an thangthat deuh hna. Nihin i kan ram sining ah cun hla tialtu hna le hla tuanbia hna hi a sunsak zia kan thiam rih hna lo. Hla dawh phuah dingah hla aw lawng si lo in bia dawh zong a um ve a hau. Cu bia dawh hna cu hla tialtu nih a nunnak ah thuk ngai in a tepmi, a ingtuarmi, a tawnmi thiltampi ruangah an chuak. Cucu HLA TUANBIA timi cu a si. Khrihfa Hlabu nambat 332: “KA THLARAU CA A THA” (Hlabu Tuanbia Uk 1nak) na sak hlan ah a hla tuanbia le a tialtu pa Horatio G. Spafford kong rel hmasa hmanh. Cun Khrihfa Hlabu ah kan a tlawm ngaimi nambat 398: “JESUH KA CHIMH LAI” hi a hla tuanbia (Hlabu Tuanbia Uk ___ nak) rel hmasa law sa hnik hmanh. Na thinlungah sermon tampi an hung chuak ko lai.

            Zumtu dihlak nih Hlabu Tuanbia hi biatak tein rel ah cun kan hlasakmi hna hi kan nunnak ah sullam an ngei deuh hrim hrim lai. Cu caah hi cauk hi Thlarau thazang laknak ah hmang cio hna u sih. Areltu nan dihlak cungah Pathian velngeih zangfah daihnak tlung hram ko seh!

Rev. Dr. Si Khia
August 1, 2008

 ________________________________________________________________________________________

                    BIAHMAITTHI (Catialtu Sin in )

         Pathian nih hin hla aw (music) a duh caah vancungmi a ser hna hi a si theu lai. Zeicahtiah Cathiang chungah vancungmi nih Pathian an thangthatnak cu hmun tampi ah hmuh a si. Pathian cu kan biak tikah, biachimnak lawngin siloin hla in amah thangthat hi a duhmi a si.Pathian lawng nih music cu a duh lo. A sermi minung zong nih kan duh ve ko. Khrihfabu tuanbia zoh tikah, khrihfa biaknak le music cu hmun khat ah a thangmi a si. Nihin zongah khrihfabu a hlunghlai deuh le a thang deuhmi cu hla leiin a thangmi an si ko. Pumh voikhat ah hla hi a tlawmbik fung hnih tal cu sak a si zungzal. Hla sak lawngte in saupi tiang aa lengkhawm khomi zong an um. Hla nih nifa kan nunnak ah zeitluk dah rian a tuan? Lawmhnak a chuahter, hnangamnak a umter i, ralthatnak zong a chuahpi. Cucu a tem cangmi nih chim awk tampi an ngei cio ko lai. Assisi khuami St. Francis cu hlasak ah khuaza cul in Pathian thawngtha a aupitu a si. Cuti lunglawmh mihmai panh buin Pathian a thangthatnak hla a sakmi a hmutu le a theitu cheukhat nih a nung Pathian hi a um ko ti kha an zumh. Cu ve bantukin vawleicung ah hin hla sak bakin Pathian rian a tuanmi tampi an um ve ko.

      Pathian thangthatnak hla sak hi zeitluk dah a biapit ti ahcun Cathiang chungah mithiang Paul zong nih forhnak ah a hman ve. Cucu “Thangthatnak Bawipa sinah hla sa u hla le Pathian hla le Thlarau lei hla in a chawn bia u; Bawipa cu hla le aw dawh in nan lung taktak in thangthat u” (Efesa 5:19) a ti. Pumsa ca rawl kan ei tikah kan kaa a thawt bantuk khin hla kan sak tikah a thawtnak tep kho lakin le sullam langhter kho dingin sak ding kan si. Pathian kan biaknak ah hla cu hriannam pakhat bantuk a si ve. Hla khi duh khun mi zong a um kho. Kan Hlabu chung hi cu pumhnak ah kan sak a tam pah cang i, zeimawzat cu kan thiam cang lai dah! Mi cheukhat cu kan hlabu chung hla fung 500 renglo kan ngeihmi chung hin fung 100 hrawng hi kan thiam hnga maw? Kan hriannam a si caah tam deuh thiam i zuam cu a tha. Bible tam deuh rel le hla tam deuh sak ahcun kan khrihfa zumhnak ah kan thang hrimhrim ko lai.Thil zeipaoh kan tuahmi le hmuhmi khi a chuahnak hrampi le sining theih ahcun tlam a tling deuh zungzal. Cu ve bantukin hla kan sak tikah zei ruangah hi hla cu tial a si? Zeitik caan ah dah an tial? Aho nih dah a tial?,  a phuah? Amah cu zei bantuk minung dah a si? ti khi theih khawh ahcun kan sakmi hla kha sullam a ngei i, thlum alnak zong a ngei deuh ve. Kan sak deuhmi hla pawl tal hi cu a konglam theih kan duh cio ko lai dah! A tialtu nih an tial hnawhchan kha theih ahcun amah a tem bantukin kan i hrawm kho ve lai.

      Minung nih Pathian ca i kan tuah khawh bikmi cu a sinah lawmhnak chim in amah thangthat hi a si. Thangthatnak hla kan sak hi kan rian nganpi a si ve. Cun thlacam, a dawtnak kong tehte khan le phungchim an si. Cu lakah zapi zaran nih kan tuah khawh deuhmi cu hla sak hi a si. Cucaah Hebru catialtu nih “Amah thawngin thangthat thawinak cu Pathian sinah pe zungzal u sih; cucu a min kan thangthatnak kan hmurkaa theitlai cu a si” (Hebru 13:15) a ti.  Biakam thar khrihfabu cu a zungzal hla a sami khrihfabu a si. Pathian hla cu khrifa lungthin chungah lawmhnak a chuahter i a langhtertu a si. Vawleicung biaknak vialte lakah khrifa biaknak phung lawng hi hlasak zumhnak a ngeimi biaknak a si. A hmasa ka tial cang bangin sertu kan Pathian nih hla in thangthat a duh caah a si. Hla sak timi hi Biakinn chung lawngah sakmi a si lo. Nifa kan um kalnak le riantuan pah bu zongin hla cu sak khawh a si ko. Hla sak cu ngol ding kan si lo.Pathian thangthatnak hla sak nih hin zumtu caah thahnemnak tampi a chuahpi. Pathian cu thangthatnak an pek tikah cu thangthatnak aw a theih tikah, aa lawm ti hi theih ding kan si (Salm 50:23, 34:2). Hla kan sak tikah Thlarau biatak cawnpiaknak zong hngalh khawh a si. Cun hla saknak nih thlarau thazang le hnemnak zong kan herh caan ah a kan pek khawh.

       Hla sak hi thawnnak le teinak zong a si. Tukforhnak ka tong cang rua tiah na ruah tikah, hla sa law, Pathian thangthat. Cucu teinak lampi pakhat a si. Bible a rel kho lo zong nih hla cu sak khawh a si ko. Biakinn chungah choir a remh kho lo zong nih mahte in sak khawh a si. Hla sak cu mikip nih kan tuah khawhmi a si. Hi Hlabu tuanbia kong rel tikah, hla a tialtu nih Baibal bia charhchan in an tialmi a si caah sermon bantuk zong a si. Cun khrihfa hmasa pawl an tuanbia tete a langhnak zong a um tikah, khrihfabu tuanbia (Church History) theihnak zong a si chih ve. Hla na duhmi kha a tuanbia rel chih law, sermon chim awk a um kho lengmang ko lai. Hla cu a phunphun in a um i, ram dawtnak lungthin a ngeimi nih ram hla an sa. Nungak tlangval a kawl liomi nih love song duhnak le ngaihnak hla an sa. Mithi a ngaimi nih mithi hla an sa. Pathian dawtnak a theimi nih Pathian thangthatnak hla an sa. Cucaah a hlei deuh in langhter ka duhmi cu hi ka biahmaithi nih hin hla thiam le sak i zuam cio hna usih tiah kan sawm hna. A hleiin kan Hlabu chung Pathian thangthatnak hla hi kan hriangnam caah hmang hna u sih.